آموزش

آموزش هندبال

استفاده مطلوب از روش های مناسب فرهنگی و آموزشی به منظور دستیابی به رشد و تعالی جامعه در
زمینه های مختلف بسیار موثر و مفید است . گستردگی و اهمیت پدیده ورزش و تربیت بدنی و اثرات مفید
آن به ویژه در سطح جامعه ، ضرورت توجه بیشتری را به این مهم معطوف می سازد.

گستردگی و عمق علوم در جهان امروز اقتضا می کند تا انسان مناسب ترین ابزار دستیابی به اطلاعات
را برای تکمیل دانستنیهای خود به کار بگیرد و این امر زمانی حساسیت و اهمیت خود را جلوه گر می سازد
که موضوع جنبه تخصصی نیز داشته باشد .

در میان رشته های متنوع علمی (( تربیت بدنی و ورزش )) دستخوش تحولاتی اساسی شده است و در حال حاضر دنیایی از معارف در این رشته علمی پیش روی بشر قرار گرفته است . بدون شک عدم به کارگیری
علوم گوناگون ورزشی ، راه پیشرفت مستمر را سد خواهد کرد . رشته های مختلف ورزشی نیز دارای
پیچیدگی ها و ابعاد تخصصی فراوانی می باشند و آگاهی و شناخت نسبت به این جنبه های مختلف
تخصصی عامل مهمی در کسب موفقیت در آن رشته خاص می باشد .

گستردگی و عمق علوم در جهان امروز اقتضا می کند تا انسان مناسب ترین ابزار دستیابی به اطلاعات
را برای تکمیل دانستنیهای خود به کار بگیرد و این امر زمانی حساسیت و اهمیت خود را جلوه گر
می سازد که موضوع جنبه تخصصی نیز داشته باشد .

در میان رشته های متنوع علمی (( تربیت بدنی و ورزش )) دستخوش تحولاتی اساسی شده است و در حال حاضر دنیایی از معارف در این رشته علمی پیش روی بشر قرار گرفته است . بدون شک عدم به کارگیری
علوم گوناگون ورزشی ، راه پیشرفت مستمر را سد خواهد کرد . رشته های مختلف ورزشی نیز دارای پیچیدگی ها و ابعاد تخصصی فراوانی می باشند و آگاهی و شناخت نسبت به این جنبه های مختلف
تخصصی عامل مهمی در کسب موفقیت در آن رشته خاص می باشد .

اطلاعات ، آگاهی ها و بهره گیری مستمر از مقالات روز ، جزوات و کتاب های مفید ، تعیین کننده ترین
عامل ارشاد و موثر ترین دست افزار برای هرگونه آموزش است . در این رهگذر ، بی تردید از اهم وظایف
یک سازمان آموزشی و تربیتی انتشار مقالات و نشریات متنوع و آموزنده در حوزه فعالیت ها و وظایف
خویش است.

به گونه ای که دانش روز و دستاورد های تازه منظما در دسترس عوامل اجرایی قرار گرفته و موجب
کارایی روزافزون تر ایشان و افزایش سطح بازده نهایی گردد . امید است این روش نقش موثر خود را در
راه آموزش هرچه بیشتر و بهتر رشته های مختلف ورزشی بین مربیان تربیت بدنی و دانش آموزان
علاقمند به این رشته ها ایفا نماید .

رشته ورزشی مفرح هندبال که مادر ورزش های توپی لقب گرفته است ، باعث تقویت روح همکاری بین
دانش آموزان می گردد . ورزش هندبال به علت داشتن خصوصیات خاص یکی از کامل ترین ورزش ها است . امروزه هیچکس نمی تواند منکر ارزش روش های علمی در بالا بردن تکنیک ، تاکتیک و به طور کلی کیفیت
تیم ها در هر نوع ورزشی باشد .

استفاده از هر کتاب ، مقاله ، جزوه اعم از علمی ، ورزشی ، اجتماعی و … احتیاجی به پایه هایی دارد
که یکی از مهم ترین آن آشنایی کامل با تاریخچه و اصطلاحات و فنون مورد نیاز آن رشته بخصوص می باشد.

تکنیک ها و تاکتیک های هندبال نیز یکی از مباحثی است که بدون مطالعه و بررسی تخصصی و آگاهی عمیق
از کم و کیف آن نمی توان در این رشته جذاب و پرهیجان که فراگیر ترین ورزش های سالنی است به
موفقیتی دست یافت . در حقیقت هندبال مدارس زمانی می تواند مدارج ترقی را طی نماید که دارای مربیان
کار آزموده به دانش و فن آوری های روز باشد .

این جزوه که شامل آموزش انواع مختلف تکنیک ها و تاکتیک های مربیگری هند بال می باشد ، در اختیار
مربیان تربیت بدنی و ورزش قرار می گیرد . تا با همت این عزیزان ، تربیت بدنی آموزش پرورش گامی
دیگر در راه توسعه رشته هندبال بین دانش آموزان مدارس برداشته باشد.

تاریخچه ی هندبال : هومر تاریخ نویس مشهور یونان در کتاب معروف خود بنام ادیسه از این ورزش
بنام اورانیا نام برده است . این بازی که روی یکی از دیوار های آتن قدیم در سال 600 قبل از میلاد
حجاری شده بود کشف گردید .

این ورزش به صورت جدید تری در سال 1890 توسط کنراد کوخ که یک معلم ورزش آلمانی بود تحت نام
(( رافابل اشپیل ))‌ معرفی شد و از آن پس هندبال را به صورت 11 نفره بازی می نمودند که شباهت زیادی
به یکی از بازی های محلی چکسلواکی بنام (( هازناد )) داشت . پس از اولین جنگ جهانی آقای هرمان
رئیس فدراسیون هندبال آلمان خدمات زیادی به این ورزش نمود .

همچنین دکتر کارل شلنز استاد دانش سرای عالی تربیت بدنی و ورزش برلین که او را (( پدر هندبال ))
نامیده اند . در سال 1920 مقررات این ورزش را تدوین نمود و آن را در کلاس های خود به مرحله ی
اجرا در آمورد و سپس شاگردان او موجبات گسترش این ورزش را در سراسر آلمان فراهم آوردند .

کشور های شمالی به دلیل سردی هوا برای انجام این ورزش در سالن ، شکل تازه ای به آن دادند ، که
هندبال هفت نفره ی امروزی را پایه ریزی نمود . این ورزش بین سال های 1904 تا 1920 با استفاده
از بعضی قوانین بازی فوتبال در قاره اروپا توسعه بیشتری یافت و به همین دلیل فوتبال اثرات زیادی در
آن گذاشته بود .

هندبال تا سال 1928 جزء فدراسیون بین المللی دو و میدانی محسوب می شد ولی به دلیل اهمیت هندبال
در ماه اوت 1928 در آمستردام ، فدراسیون بین المللی مستقل هندبال با 11 کشور عضو به وجود آمد که
آقای اوزی براندج به عنوان عضو هیات مدیره ، کمک های زیادی به توسعه ی این ورزش نمود .

 در سال 1931 کمیته ی بین المللی المپیک اجازه داد که هندبال جزء بازی های المپیک در آید . از سال
1928 -1934 فدراسیون بین المللی هندبال بسط زیادی یافت و توانست عضویت بیش از 25 کشور را
بپذیرد و بالاخره اولین بازی های بزرگ رسمی هندبال در المپیک سال 1936 برلین انجام یافت .

در سال 1938 به مناسبت دهمین سال تاسیس فدراسیون بین المملی هندبال ، اولین مسابقات قهرمانی جهان
در رشته های هندبال 11 نفره و 7 نفره انجام شد که در هر دو رشته کشور آلمان به مقام اول نائل آمد .
پس از دومین جنگ جهانی ، فدراسیون قدیمی هندبال منحل گردید تا در ماه ژوئیه سال 1946 با پیگیری کشورهای اروپایی ، کنگره ای در کپنهاک تشکیل گردید که منجر به ایجاد فدراسیون فعلی آن در کپنهاک شد
و سپس در سال 1950 محل این فدراسیون به کشور سوئیس انتقال یافت .

امروزه هندبال به طور مرتب در بیش از 60 کشور بازی می شود و بیش از 20 کشور دیگر در انتظار
پذیرفته شدن خود در این فدراسیون می باشند . به طور کلی تا سال 1952 هندبال 11 نفره که روی زمین فوتبال بازی می شد و هندبال 7 نفره که روی زمین کوچکتری انجام می گرفت ، از نظر تعداد مسابقه و تماشاچی برتری داشت . ولی از آن پس هندبال 7 نفره مخصوصا در کشور های اسکاندیناوی سریعا رشد نمود.

حقیقت این است که هندبال به صورت امروزی خود یکی از جوان ترین ورزش های دسته جمعی اصلی مانند فوتبال و بسکتبال و … را تشکیل می دهد که به دلیل امتیازات بی شمار خود با سرعت سرسام آوری در حال توسعه و ترقی می باشد ، به طوری که در بازی های المپیک 1972 مونیخ با موفقیت چشمگیری ظاهر گردید

ترسیم زمین هندبال(فازبندی)‌: باید محیطی مناسب در نظر گرفته شود که دقیقا نکات ایمنی در آن رعایت شده باشد ، زمین هند بال به طول 40 متر و عرض 20 متر (اندازه زمین نونهالان اندازه زمین بسکتبال) می باشد.

وسایل مورد نیاز : متربزرگ ، ریسمان ، گچ ، دوتخته یا میله فلزی که فاصله بین آن ها 5 سانتی متر باشد
که به منظور خط کشی باید قبلا آماده نمود‌ ، چند میخ بزرگ ، رنگ ( بهتر است از رنگ ترافیکی سفید و یا
زرد استفاده نمود ) ، قلم مو .

نحوه ی ترسیم زمین هندبال :

ابتدا به وسیله ی متر و ریسمان چهارچوب زمین را مشخص و به وسیله ی گچ به طور موقت رسم می کنیم
( قطر زمین هندبال 44.72) سپس به وسیله ی خط کش که از قبل تهیه شده است ، و با قلم مو و رنگ مناسب
( روغنی) خطوط مورد نظر را رنگ می کنیم .

ترسیم محدوده دروازه ( 6 متر) : وسط خط عرضی رابه دست می آوریم که از هر طرف 10 متر
می باشد و با گچ مشخص می کنیم سپس از آن نقطه از سمت چپ و راست به اندازه 5/1 متر علامت گذاری میکنیم و با خطی به پهنای 15 سسانتی متر به طرف خارج خط عرضی محل استقرار دروازه ها را مشخص
می کنیم .
( پهنای خطوط زمین 5 سانتی متر می باشد به استثناء خط دروازه ها که باید 8 سانتی متر باشد که اختلاف
این 3 سانتی متر باید به طرف داخل دروازه ترسیم شود . )

از لبه ی داخلی پایه های دروازه با ریسمان 6 متری به طرف داخل زمین علامت می زنیم . و فاصله ی
دو علامت باید 3 متر باشد که آن را رسم می کنیم .

بعد از به دست آمدن خط 3 متری از لبه ی داخلی پایه ی دروازه به وسیله ی ریسمان
( 6 متری) نیم قوس ها را رسم می کنیم . و بدین صورت منطقه 6 متر به دست می آید .( فاصله ی
خطوط طولی تا 6 متر 45/2 متر می باشد )

ترسیم نقطه پنالتی : از وسط خط عرضی به اندازه 7 متر به طرف داخل زمین علامت گذاری می کنیم
و سپس نقطه پنالتی را که به طول 1 متر می باشد ترسیم می کنیم .

ترسیم محوطه پرتاب آزاد ( 9 متر ) : از لبه ی داخلی پایه های دروازه با ریسمان 9 متر به طرف
داخل زمین علامت گذاری می کنیم . منطقه ی 9 متر باید خط چین باشد ، و اندازه ی خط چین 15 سانتی متر‌،
و فاصله بین خط چین ها هم 15 سانتی متر باشد . مجددا با ریسمان 9 متری از لبه ی داخلی پایه های
دروازه نیم قوس ها را ترسیم می کنیم و بدین صورت منطقه ی پرتاب آزاد یا 9 متر به دست می آید .

ترسیم خط دروازه بان : از مرکز خط عرضی به فاصله 4 متر به طرف داخل زمین و به وسلیه ی
خط 15 سانتی متری مشخص می شود .

ترسیم خط وسط :خطوط طولی به دو نیمه ی مساوی تقسیم و آن ها را به هم وصل می نماییم .

ترسیم منطقه تعویض : پس از ترسیم خط وسط ، فاصله 5/4 متر به سمت چپ و راست ، منطقه ی
تعویض ها را علامت گذاری می کنیم و به وسیله ی خط 30 سانتی متری که 15 سانتی متر به طرف
داخل زمین و 15 سانتی متر دیگر آن به طرف خارج خط طولی رسم می کنیم .

در شکل زیر کلیه توضیحات و ترسیم های یاد شده مشخص شده است.

تعریف مهارت های هندبال : نحوه ی اجرای تکنیک های بازی (‌پاس ، شوت و … ) را مهارت می نامند .مهارت ها در هندبال باید به طور صحیح فرا گرفته شود تا بتوان بهتر بازی کرد . لذا انجام صحیح هر یک
از مهارت ها و تکنیک ها به بهتر انجام دادن مهارت دیگر کمک می کند ، وقتی بازیکنی بتواند تمام حرکت های تکنیکی هندبال را به نحو احسن انجام دهد ، می توان او را یک بازیکن فعال در بازی نام نهاد .

هندبال و بدنسازی : چون هندبال یک ورزش قدرتی است و احتیاج به قدرت دارد ، لذا می بایستی در این ورزش به مساله ی بدن سازی عمومی و بدنسازی در پست های مختلف بازی تکیه ی فراوان شود . از این
رو در کشور های اروپایی که هندبال بسیار رایج است ، از این ورزش به عنوان بدنساز استفاده و مادر
ورزش های توپی نامیده می شود .

آشنایی با توپ هندبال‌: بازیکن هندبال ابتدا می بایستی با توپ بازی آشنا شده و احساس غریبی نسبت به
آن نداشته باشد . برای این عمل تمریناتی حائز اهمیت است که قدرت لمس و احساس انگشتان دست را با
توپ افزایش داده و باعث تسلط کافی بازیکن در کنترل و هدایت توپ گردد.

تمریناتی جهت آشنایی با توپ

چرخاندن توپ توسط دو دست دور محور شکم و کمر ( در حالت ایستاده ) در دو جهت .

گذراندن توپ به شکل هشت لاتین (8) از میان پاها توسط دست ها (‌در حالت خمیده ) .

توپ را دو دستی طوری به هوا ( متمایل به عقب‌) پرتاب می کنیم که بتوانیم بدون آن که حرکت اضافه انجام دهیم آن را با دو دست در پشت بدن ( ناحیه کمر ) بگیریم

توپ را روی زمین به سرعت پرتاب می کنیم و با دویدن سریع به دنبال توپ ، آن را می گیریم و تا انتهای
زمین بازی دریبل می کنیم .

توپ را روی زمین طوری به حرکت در می آوریم که دست پشت توپ قرار گرفته و آن را هدایت می کنیم .
این عمل را تا انتهای زمین بازی به طور  رفت و برگشت با تعویض دست ها انجام می دهیم .

انجام صحیح این تمرینات باعث ازدیاد قدرت عضلات مربوطه شده و در نتیجه راحت تر می توان توپ را
در اختیار گرفت .

تذکر : از این تمرینات می توان جهت گرم کردن بدن در ابتدای تمرین استفاده نمود .

دریافت توپ : گرفتن توپ یک مهارت تکنیکی مهم است که بازیکنان باید تسلط کامل روی آن داشته باشند . دریافت صحیح توپ موجب می شود تا بازیکنان بتوانند توپ را بدون اتلاف وقت در حالت تهاجمی به بازی درآورند واصول جریان بازی بستگی بسیار زیادی به این مهارت دارد . مهم ترین شرط برای دریافت
موفقیت آمیز توپ از دید گیرنده این است که او باید برای گرفتن توپ آمادگی داشته باشد و خود را با
فرستنده توپ تطابق دهد . دریافت توپ غالبا در دو حالت آموزش داده می شود :

الف ) آموزش دریافت در قسمت بالای بدن ( بالا تر از کمر) :

دو دست ، با انگشتان باز به طرف توپ کشیده و در این حالت انگشتان شصت و نشانه ، مثلثی را تشکیل
می دهند ( شکل 1 ) .

توپ را پس از تماس با کف دست و انگشتان ، همزمان با آوردن دست ها به طرف سینه ، در اختیار
می گیریم . همچنین به دست ها در قسمت آرنج کمی زاویه بدهید .( شکل 2 ) .

در دریافت توپ بهتر است ، پایی را که جلوتر قرار گرفته همراه بدن به عقب کشیده و در کاستن ضربه ی
توپ موفق شویم .

ب) آموزش دریافت توپ در حدود پاها ( پائین تر از کمر ) :

1- ابتدا دست ها را می بایستی با انگشتان باز به صورت یک بیل در آوریم که توپ را جذب کند ( شکل 3 ) .

2- جهت انگشتان باید به طرف زمین باشد و انگشتان کوچک دست ها تقریبا یکدیگر را لمس کنند و در حدود
پاها توپ را دریافت کرد( شکل4)

ارسال توپ ( پاس ) : رد و بدل کردن توپ بین بازیمنان توسط دست ها ، پاس نامیده می شود. پاس در هندبال به صورت های مختلف انجام می شود و نقــش مهمی در انجام تاکتیک های به خصوص دارد .
بازیکنان با پـاس های صحیح می توانند بهترین موقعیت ها را جهت ثبت گل بـه وجود آورند و پاس باید به
موقع و با هدف باشد ، یعنی درســت یار خودی برسد و هرگز برای رفع مسئولیت پاس داده نشــــود. 
تمرینات پاس در بهبود شوت و هدف گیری نیز بسیار موثر   می باشد . پاس انواع مختلف دارد که
اساسی ترین و مهم ترین آن ها پاس یک دست از بالا می باشد .

انواع پاس :پاس یک دست از بالا ( پاس ضربه ای ) ، پاس مــچ دست ، پاس فشاری ( سینه ای )،
پاس هوک ، پاس پشت سـر ، پاس پرشی ، پاس پشت پاس دادن در هنگام ضــــربــدر زدن .

پاس یک دست از بالا ( پاس ضربه ای ) : پاس ضربه ای  ساده ترین نوع پاس است . این پاس بدون هیـــــچ دور خیزی داده می شود . این پاس را می توان به مسافت های دور مثلا ضد حمله مورد استفاده قرار داد. در هنگام پاس  دادن به مسافت های کوتاه و یا پاس قوسی غیر مستقیم مورد استفاده قرار میگیرد ( شکل 5 ) .

نحوه آموزش پاس یک دست از بالا : الف ) بازیکنی که با دست راست پاس می دهد بایستی :

پای چپ را به اندازه ی یک گام به جلو گذاشته و سنگیـــنی بدن خود را روی این پا متمرکز نماید .

دست پرتاب کمی از آرنج خم شده و به طرف عقب برده شود .

توپ با نیروی کافی ( متناسب با فاصله هدف ) از کنارسر بــه طرف هدف پرتاب می شود

ب ) بازیکنی که با دست چپ پاس می دهد می بایستی پای راست را جلو گذاشته و با دست چپ اعمال فوق
را انجام دهد .

پاس مچ دست : پاس مچ دست که اغلب به مسافت های کوتاه داده می شود ، به خصوص در عقب زمین
وقتی که بازیکنان توپ را راحت در بین خود رد و بدل می کنند ( شکل 6 ) .

پاس فشاری ( سینه ای ) : به دلیل تلاشی که برای انجام پاس های سریع صورت می گیرد ، از
پاس های فشاری ( سینه ای ) ، یک دستی و دو دستی استفاده می گردد. این نوع پاس بلافاصله بعد از
دریافت توپ داده می شود ( شکل 7 ) .

پاس هوک : در سیستم های دفاعی ، تعداد بسیار زیادی بازیکن در محوطه حمله وجود دارد و به همین
دلیل پاس دادن به بازیکن خط زن مشکل می شود . پاس هوک امکان مناسب برای پاس دادن به بازیکن
خط زن است ( شکل 8)

پاس پشت سر : پاس های که به بازیکن خط زن داده می شوند اغلب پنهانی هستند . پاس پشت سر که به وسیله ی بازیکنان ماهر داده می شود ،یک امکان مناسبی است تا به بازیکن خط زن پاس داده شود ( شکل 9 )

پاس پرشی : در جریان بازی فقط وقتی می توان به بازیکن خط زن پاس داد که بازیکنان دیگر به
وسیله ی حرکات گول زدنی مدافعان را سرگرم کنند . یک امکان ، پاس پرشی از حالتی است که بازیکن
پاس دهنده پرتاب به دروازه را نشان می دهد (‌شکل 10 ) .

پاس پشت : پاس پشت با دست بلند و کشیده در موقعیت های مختلف به کار گرفته می شود تا بازیکنان
مدافع را مقلوب کند ( شکل 11) .

پاس دادن در هنگام ضربدر زدن : در بازی های تهاجمی تعویض پست های ضربدری اهمیت زیادی
دارد . انداختن توپ به دست یار ، یک فرم مناسب پاس دادن ضربدر زدن است .

تمرینات ، پاس – دریافت

بازیکنان مطابق شکل 13 در زمین مستقر می شوند و انواع پاس ها را در حالت های مختلف ایستاده ،
نشسته ، دراز کش و … انجام می دهند .

دو بازیکن A و B  با دو توپ مقابل هم می ایستند ( مطابق شکل 13 ) ، نفر A پاس مستقیم به طرف
سینه نفر B داده و نفر B در همان زمان پاس قوسی به نفر A می دهد.

بازیکنان در گروه های 3 نفری مطابق شکل (14) قرار می گیرند ، در این حالت نفرات کناری A و B به
طور یک در میان به نفر وسط (C) پاس میدهند و سپس دریافت می نمایند . در این تمرین سرعت و
عکس العمل نفر وسط قابل توجه است .

بازیکنان در گروه های 4 نفری در مقابل دیوار قرار می گیرند . توپ در حال راه رفتن به دیوار پرتاب
می شود و بعد از برگشت از دیوار یک بار به زمین می خورد ، و بازیکن دیگر توپ را گرفته و خود به
دیوار پرتاب می کند ( شکل 15 ) . تمرین را می توان در حال دویدن به دیوار پرتاب کرد و یا با کوتاه کردن فاصله تا دیوار و دریافت مستقیم توپ ، تمرین را مشکل تر کرد .

بازیکنان در دو گروه مطابق شکل (16 ) مقابل یک دیگر قرار می گیرند ، در این حالت بازیکن صاحب توپ
آن را به یار مقابل پاس داده ( انواع پاس ها ) ، خود به دنبال توپ رفته و پشت ردیف رو به رویی قرار
می گیرد ، توپ در حالت ساکن دریافت می شود و در حال دو پرتاب می گردد . بعد از چند بار تمرین کردن
در این حالت توپ را در حال دو می گیرند .

بازیکنان در گروه های 3 نفری مطابق شکل(17) قرار می گیرند . در این حالت بازیکن A و B  توپ را بین
خود پاسکاری می کنند . بازیکن A توپ را با پرش به بازیکن C می دهد و جای خود را با بازیکن B
عوض می کند .

با این فرم سازماندهی ( شکل 18 ) می توان فرم های مختلف پاس را تمرین کرد اگرچه در ابتدا مفید تر
است که بدون بازیکنان مدافع تمرین کنیم ولی پاس دادن را با حرکات به جلو ارتباط می دهیم .

بازیکنان صاحب توپ فرم دلخواه توپ را در حالی که به جلو قدم بر می دارند به بازیکنان خط زن پاس داده ، توپ را پس گرفته به یار پشت سری داده و خود به انتهای ردیف می دوند . کلیه ی پاس ها را می توان با به
کار گیری مدافعان در پست های به جلو آمده یال در کنار خط دایره ی دروازه تمرین کرد به طوری که
موقعیت های نزدیک به بازی وجود داشته باشند .

دریبل کردن

دریبل : حمل توپ یا زدن ان به زمین توسط یک دست بوسیله یکی از بازیکنان از نقطه ای به نقطه دیگر را دریپل می نامند.

برای فرار از یار مقابل یا اجرای یک تاکتیک به خصوص توسط بازیکنان از دریبل استفاده می شود.
زمان دریبل کردن در هندبال حتما باید از مچ دست استفاده شود و چون مساله سرعت و فرار مطرح است ، بهتر است توپ را در جلو خود به زمین بزنیم تا تسلط بیشتری بر آن داشته باشیم .

آموزش دریبل کردن : برای آموزش دریبل کردن باید نکات زیر در نظر گرفته شود ( شکل 19 ) :

انگشتان دستی که با آن دریبل می کنیم کمی باز باشد .

توپ را در جا یا در حال حرکت به جلو با یک دست به زمین فشار دهیم .

حرکت دست از طرف بالا به پایین باشد .

هدایت توپ از ارتفاع کم انجام می شود .

در حین انجام دریبل دست عمل کننده باید روی توپ قرار داشته باشد بدون آنکه آن را نگه داشت .

حرکت دست می بایستی حالت ارتجاعی از آرنج و مچ داشته باشد .

به توپ نباید ضربه زد یا آن را با نوک انگشتان هدایت کرد .

هدایت توپ باید با سرعت دویدن هماهنگی داشته باشد .

در حین انجام دریبل ساعد ، مچ دست و انگشتان عمل حرکتی را در مسیر دلخواه هدایت و نیرویی که لازم است به کار برده شود .

تمرینات دریبل

دریبل با دست راست از یک طرف به طرف دیگر زمین ، برگشت با دست چپ ( در حالت های راه رفتن و دویدن و … )

دریبل به صورت راه رفتن ، ضمن دریبل کردن ، رد کردن توپ از زیر پاها و پشت بدن با استفاده از هر دو دست .

این تمرین با کمک موانع را می توان در پشت محوطه دروازه به لحاظ نزدیک بودن بیشتر به موقعیت بازی
انجام داد . بازیکنان این تمرین را می توانند با یک یا دو توپ انجام دهند . راه رفتن و دویدن در حالت
دریبل کردن مابین موانع از هر دو طرف انجام شود ( شکل 20 )

بازیکنان دو به دو تمرین دویدن سایه ای را انجام می دهند . این تمرین برای شخص تعقیب کننده بسیار مفید است ، زیرا او باید به توپ و نفر جلویی کاملا توجه کند ( شکل 21 ) .

بازیکنان دو به دو بدون آن که توپی را دریبل کنند ، نفر جلویی می تواند بدون مزاحمت به طور سریع ،
سرعت و جهت را عوض کنند و نفر پشت سر او را تعقیب کند ( شکل 22) .

بازیکنان در گروه های چهار نفری مطابق شکل (23) پشت دایره ای قرار می گیرند . چهار بازیکن توپ را مارپیچ با به کار گیری دست و انگشتان و تاکید روی عمل مچ دست و با تعقیب دست به طرف یارانشان
دریبل می کنند وباید حتما از میانه ی داره عبور کنند . توپ در حال دریبل تحویل داده می شود .
بازیکنان حق ندارند با یکدیگر برخورد کنند.

شوت : پرتاب اصولی توپ توسط دست ها به داخل دروازه را شوت می نامند . شوت در هندبال به
فرم های مختلف انجام می شود .

پرتاب ضربه ای : بدون شک مهم ترین نوع پرتاب در بازی هندبال ، پرتاب ضربه ای است .
که از همه بیشتر بکار می رود . همه ی پرتاب های ضربه ای دارای خصوصیات مشترک زیر هستند :

الف  قرار دادن یک پا به عنوان پای تکیه گـــاه .

ب  دورخیز دادن مستقیم دست به عقب با توپ .

ج- به کارگیری نیروی لازم ، هدایت صحیح دست و حرکت پرتابی ضربه مانند که با به کارگیری کمـر
 صورت می گیرد

انواع پرتاب ضربه ای : درمورد پرتاب های ضربه ای دو نــوع (( اصلی )) و (( قوسی )) وجود دارد .

پرتاب اصلی : در نوع اصلی مسیر پرواز توپ به طور مستقیم از پرتاب کننده تا هدف است (شکل 24)

پرتاب قوسی : در نوع قوسی ، توپ یک قوس پروازی را می پیماید و در ضمن به اندازه ی نوع اصلی
آن با قدرت انجـام نمی شود . پرتاب ضربه ای قوسی اغلب به عنوان پرتاب آزاد یا عبور دادن توپ
از روی سر دروازه بان به کار گرفته مــی شود ( شکل 25 ) .

سطوح پرتابی و پرتاب های اصلی : منظور از سطح پرتــاب ارتفاعی است که از آن توپ پرتاب
می شود. پرتاب ها را بـا توجه به اینکه از چه سطحی انجام می شوند می توان بـــه پرتاب های از
 بالای سر ، ارتفاع سر ، ارتفاع شانع ، ارتفــاع کمر ، ارتفاع زانو ویا در سطح زمینانجام
می دهند ، تقسیم کرد

پرتاب در بالای سر و ارتفاع سر : پرتاب ضربه ای در ارتفاع سر و یا از بالای سر در هنگام پرتاب های آزاد ، معمولی ترین نوع پرتاب در بازی هند بال است . مهم ترین خصوصیت حرکتی هر دو نوع پرتاب یکسان هستند . و حرکت دورخیزدهی به دست در سطوح مختلف متفاوت است .

پرتاب از ارتفاع شانه : پرتاب در ارتفاع شانه ، بیشتر وقتی مورد استفاده قرار می گیرد که بازیکن بخواهد از پهلوی بازیکنان حریف توپ را عبور داده و پرتاب کند . در این نوع پرتاب و نیز پرتاب های زیر ، دست کاملا در کنار سر هدایت نمی شود .

پرتاب در سطح کمر ، زانو و زمین : پرتاب های ضربه ای در سطح کمر ، سطح زانو و سطح زمین را می توان خیلی سریع و به صورت های گوناگون انجام داد . با این پرتاب ها می توان به خوبی مدافعان و دروازه بان را غافلگیر کرد . در پرتاب هایی که از ارتفاع کمر به پائین انجام می شوند ، دست باید کاملا در پشت توپ قرار داشته و نیرو در هنگام پرتاب کاملا به توپ منتقل شود .

اشتباهات تکنیکی در هنگام پرتاب های ضربه ای : اشتباهات عمومی تکنیکی که اغلب در هنگام پرتاب های ضربه ای در حال حرکت روی می دهند عبارتند از : 1- دست پرتاب کننده در پشت توپ قرار ندارد و توپ از مسیر پروازی مورد نظر انحراف پیدا می کند . 2- قدرت پرتاب کم است . 3 – عملکرد واجب کمر وجود ندارد ( فقط از مچ دست یا تمامی دست نیرو برای پرتاب کردن گرفته می شود .) 4- دورخیز و حرکت پرتابی به طور روان به یکدیگر نمی پیوندند . 5- قدم تکیه گاه مناسب و کشیدگی پای جلو وجود ندارد( حرکت را نمی توان ترمز داد ) 6- بازیکن راست دست ، پای راست را به عنوان پای ثابت قرار می دهد .

تصحیح اشتباهات در پرتاب های ضربه ای : 1- از پشت محوطه دروازه به قسمت بالایی گوشه های دروازه پرتاب هایی را انجام دهید و به مستقیم بودن پرواز توپ توجه کنید ، فشار دست به طرف انگشتان شست راست باشد ( شکل 27 ) . 2- دویدن ( دورخیز ) و حرکت پرتابی باید تا حد امکان با هم در مسیر حرکتی انجام بگیرد . بدن باید تا آن جا که امکان دارد به دنبال توپ برود ( شکل 28 ) .  3- در هنگام پرتاب از حالت ریتم سه قدمی شانه پرتاب و توپ در هنگام برداشتن اولین قدم به عقب برده می شود و به طور مایل بدوید ( شکل 29 ) . 4- با استفاده از دروازه دومی که روی خط دایره جریمه قرار داده می شود می توان از روی آن به دروازه ی اول پرتاب کرد . که در این صورت تمرین کننده مجبور می شود قدم تکیه ای بلند بردارد ( شکل 30 ) . 5- پرش از روی مانع که از سه قسمت تشکیل شده اند ( چپ ، راست ، چپ ) پرتاب هایی از ریتم سه قدم در ابتدا از حالت قدم زدن و بعد در حالت دو ( شکل 31 ) .

پرتاب ضربه ای با دورخیز

در هنگام انجام پرتاب ضربه ای با دورخیز ، دورخیز و حرکت به عقب بردن دست باید حرکت پرتابی را آماده سازند و بدن با توپ را در موقعیتی قرار دهند که از آن یک پرتاب با هدف با نیروی اولیه مطلوب و شتابدهی لازم امکان پذیر شود . دورخیز دادن به عنوان حرکت تمامی بدن با به عقب بردن دست پرتاب که در ناحیه آرنج خم شده است صورت می گیرد . پرتاب کننده برای گرفتن حالت پرتابی باید سعی کند مرکز ثقل بدن را کمی به عقب منتقل کند تا در هنگام پرتاب آن را در پشت توپ بیاورد . در پرتاب های هندبال یک دورخیز طولانی تر دست ، مسیر کاری طولانی تری را به وجود می آورد که به وسیله ی آن شتاب دهی زیاد تری امکان پذیر می شود . اما تا حدی باید از دورخیز طولانی صرف نظر کرد ؛ زیرا هرقدر عمل دورخیز دادن به دست کوتاه تر باشد به همان اندازه امکان غافلگیری نیز اهمیت دارد که در این صورت قدرت و شدت پرتاب دارای اهمیت می شود . این پرتاب را می توان با قرار دادن پای تکیه گاه یا بدون پای تکیه گاه انجام داد

پرتاب ضربه ای با دورخیز در حالت دو با پای تکیه گاه : در این پرتاب با عقب بردن دست پرتاب ، پای چپ در بازیکنان راست دست به طرف داخل چرخیده و در جلوی بدن به عنوان تکیه گاه قرار می گیرد . برتری این پرتاب در محکمی و دقیق تر بودن آن می باشد ( شکل 32) .

پرتاب ضربه ای با دورخیز در حالت دو بدون پای تکیه گاه : در این پرتاب با عقب بردن دست پرتاب ، پای راست به طرف جلو گذاشته می شود . در این حالت عمل شوت با گذاشتن پای چپ به جلو انجام می گیرد . برتری این شوت در سرعت آن می باشد .

تمرینات پرتاب ضربه ای با دورخیز

وظایف تمرین : وظایف فشرده ای برای تمرین می باشد که مهارت های تکنیکی بازی مانند پرتاب ضربه ای با دورخیز را نزدیک به بازی تمرین کرد . در اینجا نزدیک به بازی به این معنی است که پرتاب را در شرایط تمرینی انجام داد که در بازی پیش می آیند . اگرچه نسبت به موقعیت های فشرده بازی کمی ساده تر هستند.

دروازه به عنوان هدف در نظر گرفته می شود و تمرین کنندگان باید از گوشه های زمین پرتاب های ضربه ای به صورت مستقیم و یا با قوس به دروازه انجام دهند ، سعی شود پرتاب ها از روی خط پرتاب آزاد با دورخیز ریتمی انجام شود . این تمرین را می توان به صورت مسابقه انفرادی و یا گروهی انجام داد ( شکل 33 ) .

توپ را باید با دورخیز کوتاه از پشت خط میانه با هدف به دروازه پرتاب کرد . دو بازیکن توپ ها را به طرف خط میانی بر می گردانند بعد از مدتی تمریـــن از علامت گذاری هایی که در دروازه گذاشته می شـــوند  استفاده می شوند ( شکل 34 )

شکل 34

هدف تمرین این است که پرتاب ضربه ای را از محل های گوناگون به دروازه انجام داد . توپ دریبل داده می شود و از ریتم سه قدم به دروازه پرتاب می شود ( شکل 35 ) .

تمرین کنندگان به 6 گروه تقسیم می شوند ، هر یک از گروه ها وظیفه دارد توپ را با پرتاب ضربه ای به یـاران خاص پاس دهد . هربازیکن پاس دهنده باید به دنبــال توپ پاس داده شده خود بدود ، نباید توپ را از دســت بدهد و نباید با هیچ کس برخورد کنـــد . بازیکــــنان دریافت کننده توپ باید توپ را در حال نفــــوذ بــــه طرف جلو ( حرکت به جلو ) گرفته و بــه وسیـــــله ی انواع مختلف پاس ها به یاران پس بفرستند ( شکل 36 ) .

شکل36

پرتاب پرشی

این نوع پرتاب در محوطه دروازه و یا در جلو دفاع پوششی صورت می گیرد . پرتاب کننده با پرش از فضای دفاعی بالاتر رفته و با قدرت و نیروی بیشتری پرتاب می نماید ( انتقال نیرو از بدن به توپ ) . در هنگام پرتاب پرشی پرتاب کننده به طور مایل می دود ( بازیکن راست دست از چپ و بازیکن چپ دست از راست می دوند ) ، هم چنین در این نوع پرتاب توپ به خاطر اطمینان بیشتر تا لحظه پرش باید در سطح تهی گاه ( باسن ) نگه داشته شود . بازیکن در هنگام این پرتاب ها باید بیشتر در عرض حرکت کند تا بتواند خود را از مدافعان جدا کرده و به دروازه نزدیک تر کند . حرکات دورخیز دادن دست و پرتاب در پرتاب پرشی ، حرکات چرخشی هستند ، به خصوص در هنگام پرتاب توپ باید حرکت چرخشی قوی در بالا تنه به وجود آید . در اثر به وجود آمدن حرکت چرخشی در بالاتنه حرکت چرخشی بزرگی نیز در پائین تنه به وجود می آید.

تشریح مراحل سه گانه پرتاب در حالت پرش :

ابتدا پرتاب کننده تصمیم می گیرد که از چه جهت و با چه فاصله ای می بایستی با تنظیم قدم ها و سرعت خود نسبت به موقعیت نفرات دفاعی شوت نماید ( مرحله شروع : دور خیز و آمادگی برای پرش ) ( شکل 37 ) .

پس از برداشتن آخرین قدم و پرش ، بدن کاملا در فضا قرار گرفته و با چشمان باز شوت می نماید .( مرحله عمل : پرش و گرفتن حالت پرتابی )(شکل 37 ) .

پرتاب کننده پس از انجام پرتاب ، روی پای پرش فرود می آید ( مرحله پایان : پرتاب )( شکل 37) .

تمرینات پرتاب پرشی

دویدن از روی سه صندوق (چپ ، راست ، چپ ) با پرش های بلندر( بازیکن راست دست روی پای چپ و بازیکن چپ دست روی پای راست پرش می کند ) ( شکل 38 ) .

پرتاب های پرشی از روی نیمکت با توجه به عملکرد پای کشیـده پرشی و فشار محکم روی پا در هنگام پرش
( پای پرشی در هنگام پرش کاملا کشیده باشد. ( شکل 39 )

پرتاب های پرشی از روی یک وسیله کمکی ( طناب ، یا از روی یک دروازه دیگر ) به دروازه ( شکل 40 )

پرتاب از محوطه عقب از روی بازیکنان مدافع با پرش بلند در عرض . پرتاب هایی از محوطه دروازه با مزاحمت های ( مدافعان ) پـــرش هایی در عرض (شکل 41 ) .

گروه بازیکن طوری با هم بازی می کنند کــه در هــــر بـــار دو بازیکن به طور هم زمان توپ را با پــرتــاب پرشی پـــاس دهــنـد . بازیکن عقب توپ را در حال حرکت به جلـــو مـــی گیـــرد و بــه دروازه پرتاب می کند
و سپس در پشت ردیف پــاس دهنـدگتان قرار می گیرد ( شکل 42 )

به لحاظ این که پرتاب های پرشی باید از پشت محوطه پـرتاب آزاد ، را ، بلند انجام داد ، بهتر است آن ها را
از روی یک طناب یا از روی مدافعان انجام داد ، تمرین کرد ( شکل 43 ) .

پرتاب شیرجه ای

پرتاب شیرجه ای ، پرتاب مخصوص بازیکنان خط زن ( بازیکنان محوطه دایره ) است زیرا آن ها همواره به وسیله بازیکنان مدافع تحت فشار هستند و با این نوع پرتاب باید خود را از چنگ مدافعان رها سازند . در این
نوع پرتاب آمادگی پرتاب به وسیله قراردهی پای جلو و عقب آوردن شانه دست پرتاب کننده صورت می گیرد.

همزمان با آمادگی پرتاب ، شیرجه زدن در مسیر پرتاب مرحله اصلی پرتاب را به وجود آورده و باعث به
وجود آمدن نیرو به وسیله کشیدن پاها و کاربرد تهیگاه (باسن) و کمر ونیز حرکت ضربه ای مانند دستها
می شود. حرکت پرتاب با کشیدگی کامل بدن و انگشتان به پایان می رسد . بازیکنان راست دست ابتدا با
دست چپ با زمین تماس پیدا کرده و مرحله پایانی را هدایت می کنند که باید فرودی نرم باشد .

این تنها وقتی ممکن می شود که فرود پشت سر هم روی دو دست به یک غلت خوردن روی سمت دست
پرتاب تبدیل شده و به این ترتیب شدت افتادن را بگیرد . در این نوع پرتاب همان طوری که از نامش
پیداست ، بازیکن ابتدا شیرجه رفته و سپس شوت می نماید ( شکل 44 ) .

در هنگام پرتاب های 7 متر ، پرتاب های شیرجه ای روبه رویی بیشتر به کار گرفته می شوند . مرحله
آمادگی پرتاب در این نوع پرتاب مدتی زیادتر به طول می انجامد و در موقعیت های بازی کمتر دیده می شود
( شکل 45 ) .

برای رهایی از چنگ مدافعان ، برای شروع حالت قدمی مناسب تر است زیرا در اینجا بدون تدابیر مخصوص می توان شانه دست پرتاب کننده را برای مطمئن کردن توپ به عقب آورده و حالت پرتابی به خود گرفت اگر بازیکن مدافع در طرف دست پرتاب کننده قرار داشت ، شیرجه باید مایل به طرف جلو و به صورت جدا شدن از مدافع صورت گیرد ( شکل 46 ) .

تمرینات پرتاب شیرجه ای

در حالت قدم گذاری شانه دست پرتاب کننده را کاملا به عقب آورده و به گوشه بالا دروازه پرتاب می کنیم .
بعد از آن که همه بازیکنان پنج بار توپ را پرتاب کردند یک دروازه بان درون دروازه قرار گرفته و بازیکنان پشت سر هم توپ را پرتاب می کنند (شکل 47 ) .

بعد از چند قدم دورخیز ، پرتاب شیرجه ای را می توان به پرتاب پرشی شیرجه ای تبدیل کرد . پرش را
می توان به پرتاب پرشی شیرجه ای تبدیل کرد . پرش را می توان با استفاده از یک تخته پرش و یک تشک
نرم انجام داد تا تمرین با شدت بیشتری صورت گیرد(شکل 48) .

یک بازیکن در لبه تشک ایستاده و توپی را در اختیار دارد .بازیکن دیگری پس از راه رفتن یا دویدن توپ را از
او گرفتهو به دروازه پرتاب می کند

یک بازیکن در لبه ی تشک ایستاده و توپی را در لحظه ای که یار شروع به دویدن می کند به بالا پرتاب میکند به طوری که یارش آن را بعد از پرش یا در حال پرش گرفته و به دروازه پرتاب کند ( شکل 50‌)

5- پرتاب شیرجه ای از پهلو در جهت دست پرتاب کننده  ( شکل 51 ) .

6- پرتاب پرشی از پهلو در خلاف جهت دست پرتاب کننده – پرتاب خم شده ( شکل 52 ) .

پرتاب پشت دست

یکی از پرتاب هایی که همواره برای دروازه بان و مدافعان غافلگیر کننده هستند ، پرتاب های پشت دست هستند . متاسفانه این نوع پرتاب خیلی کم در بازی به کار گرفته می شود ، اگرچه این پرتاب خیلی موفقیت آمیز است . دلیل این امر شاید این باشد که برای تسلط پیدا کردن به این پرتاب نیاز به تمرین زیاد است.

پرتاب از حالت قرار گیری با پشت به دروازه : ساده ترین نوع این پرتاب را بازیکنان خط زن ( بازیکنان دایره ) در حالی که پشت به دروازه قرار گرفته اند مورد استفاده قرار می دهند بازیکن توپ را با دست کاملا کشیده به عقب و پائین پرتاب می کند در حالی که نگاه خود مسیر توپ را دنبال می کند . اگر پرتاب را با یک شیرجه به طرف عقب توام کنیم قدرت پرتاب افزایش می یابد ( شکل 54 ) .

پرتاب با چرخش 360 درجه ای : یکی دیگر از حرکات مشکل تر پرتاب از حالت چرخش 360 درجه ای است که بدون تماس با بازیکن مخالف و بیشتر از قسمت پشت خط پرتاب آزاد صورت می گیرد . پای ثابت در هنگام انجام این پرتاب وظیفه بسیار مهمی را ایفا می کند پای ثابت ابتدا به وسیله ی قرار گرفته تکیه مانند ، سرعت دو را گرفته و قسمت جلوی پا برای نشان دادن عکس العمل سریع ، سطح مناسبی را به وجود می آورد ( شکل 55 ) . در هنگام چرخش ، توپ از دست پرتاب کننده در مقابل مچ دست فشار داده می شود و در ضمن با دست دیگر مهار می شود تا از دست نرود .

پرتاب های پشت را می توان در سطح پائین ( نزدیک به زمین ) ( شکل 56 ) ، سطح زانو ، سطح کمر ( شکل 57 ) ، سطح شانه و بالا تر از سطح سر ( شکل 58 ) انجام داد

تمرینات پرتاب پشت دست

در هنگام تمرین و آموزش پرتاب پشت دست ، خیلی مهم است که پرتاب کننده بیاموزد که عمل پرتاب و مسیر پرواز را خود کنترل کند . در اینجا لازم است که پرتاب را در آغاز آهسته انجام داد . برای پرتاب های با هدف ، به یار به یک دروازه و یا به یک حلقه بسکتبال ، می توان از فاصل تقریبا 20 متری که بسیار مناسب هستند استفاده کرد .

نکاتی را که در پرتاب پشت دست باید رعایت کرد :

بازیکنان راست دست از نیمه ی راست می دوند تا بتوانند چرخش را به طور مطلوب انجام دهند و بعد از 180 درجه چرخش توپ را پرتاب کنند.

وزن بدن را از پای ثابت به مسیر پرتاب منتقل کنند.

با توپ های کوچک عمل تاب دادن را برای آمادگیدست پرتاب کننده تمرین کنید . توپ را به مچ دست فشار دهید در هنگام تاب دادن ، دست را در مسیر پرتاب چرخانده تا کاملا پشت توپ قرار گیرد و به توپ منتقل شود .

در هنگام پرتاب فاصله تا مدافع را حدس زده و فضایی را که مدافع احتمالا بیرون می آید حساب کنید ، فاصله ای به اندازه 5/2 تا 3 متر به دست می آید .

از حالت پشت به دروازه : بازیکن دایره ( خط زن ) با پشت به طرف دروازه و روی خط دایره جریمه قرار گرفته است و توپ را از یار گرفته و با پشت دست به دروازه پرتاب می کند .بعد از پرتاب ، او نقش پاس دهنده را به عهده می گیرد ( شکل 59 ) .

پرتاب هایی با پشت دست از فاصله تقریبا 20 متری دروازه ( شکل 60 ) .

پرتاب بعد از چرخش 360 درجه ای : پرتاب های با پشت دست به گوشه های بالای دروازه انجام می شود . بازیکنان راست دست به گوه راست و بازیکنان چپ دست به گوشه چپ پرتاب می کنند . اگر هدف قبلا مشخص شود هدایت دست پرتاب را بهتر میتوان کنترل کرد ( شکل 61) .

پرتاب مچ دست

پرتاب مچ دست به عنوان پرتاب به دروازه را در بازی خیلی به ندرت مشاهده می کنیم اگرچه این پرتاب برای بازیکنان دایره ( خط زن) در محوطه های میانی و بغل گوش مورد استفاده قرار می گیرد . اما استفاده از این نوع پرتاب به عنوان پاس ، خیلی زیاد دیده می شود . به علت عدم نیاز به حرکت دورخیزی زیاد ، اگر این نوع پرتاب را با پرش یا شیرجه توام کنیم مفید و موثر خواهد شد . زیرا در این صورت پرتاب برای مدافعان غافلگیر کننده و برای دروازه بان غیر قابل محاسبه می شود.

در مرحله آمادگی مهم است که توپ با دست دیگر کنترل شود . در اینجا باید توپ را با انگشتان و بازو کشیده نگه داشت تا نشانه گیری بهتر ممکن شود و پرتاب قوی تر صورت گیرد. اگر دست بسته بماند فشار روی توپ کمتر است . اما اگر انگشتان دست بسیار زیاد باز باشند عمل به خوبی انجام نمی شود زیرا در این صورت مچ دست کاملا بسته می شود. برای پرتاب مناسب ، مچ دست باید تحریک مناسب داشته باشد .

حرکت دورخیز دادن ، کوتاه و تقریبا غیر قابل تشخیص است ، این بدان معنی است که حرکت توپ به طرف بدن و چرخش مچ دست در خلاف جهت پرتاب است . از این حرکت مخالف ، شتاب توپ به وجود می آید . توپ با دستی که در مسیر تاب داده مــــی شـــود ، پرتاب می شود . در هنگام پرتاب یک چرخش ناگهانی و سریع دســـت به طرف عقب و خارج به وجود می آید که آن را می توان به عنوان ضربه زدن بدون دور خیز دادن به شمار آورد . دست پرتاب کننده در مسیـــرپرتاب توپ دنبال می شود ( شکل 63) .

تمرینات پرتاب مچ دست

تجربه نشان داده است که دانش آموزان سنین پائین نیز قادرند به آسانی پرتاب مچ دست را بیاموزند :
یک شرط اصلی برای این منظور اینست که کودک بتواند توپ را به راحتی در دست بگیرد . به این خاطر
برای تمرین نوآموزان باید توپ هایی را که از نظر بزرگی و وزن مناسب هستند در نظر گرفت مثل توپ
تنیس یا توپ کوچک هندبال .

بازیکن دایره ( خط زن) با نگاه خود به طرف دروازه ایستاده ، توپی را که به صورت پاس از محوطه
گوشه ای به او داده می شود گرفته ، به دروازه پرتاب می کند . دروازه تقسیم بندی شده و قسمت های
مختلف آن به عنوان اهداف مشخص شده اند که توپ به آن ها پرتاب می شود . بعد از آن که هر بازیکنی
10 بار توپ را پرتاب کرد یک دروازه بان به دروازه می رود و آنگاه بازیکنان پشت سر هم توپ را پرتاب
می کنند ( شکل 64)

بازیکنان دایره ( خط زن) در کنار بازیکنان مدافع ایستاده و پاس داده شده را دریافت می کند . او با گردش
به سمت آزاد برای خود فضای آزاد به وجود آورده و روی پای تکیه گاه پرش کرده ، توپ را به دروازه
پرتاب می کند. متعاقبا بازیکن پاس دهنده بازیکن دایره ، بازیکن دایره مدافع و بازیکن مدافع پاس دهنده
می شوند ( شکل 65) .

بازیکن دایره ( خط زن ) در جلوی بازیکن مدافع ایستاده و بعد از دریافت توپ اگر راست دست باشد
به طرف راست گردش کرده ، اگر چپ دست باشد به طرف چپ و روی پای به اصطلاح غلط پرش می کند
( بازیکن راست دست روی پای راست و بازیکن چپ دست روی پای چپ ) ( شکل 66) .

سه قدم

انجام تکنیک سه قدم یکی از مهارت های مهم در هندبال است و به بازیکن کمک می کند که بهتر به چپ و راست منحرف شود و فرار خود را بهتر انجام دهد . در هندبال می توان دو بار از سه قدم در یک حرکت استفاده کرد ، بدین صورت که یک سهقدم قبل از دریبل و یک سه قدم بعد از دریبل انجام می گیرد . بازیکنی که با دست راست شوت می کند ، در مرحله پایانی می بایستی با پای چپ پرش نماید و بازیکن چپ دست بالعکس است . داشتن عضلات قوی و قدرت پرش خوب در هندبال در انجام پرش و مکث کردن در فضا برای گول زدن دروازه بان بسیار موثر است .

تمرینات سه قدم

انجام عمل سه قدم بدون توپ ( چپ – راست – چپ یا راست – چپ – راست ) .

بازیکنان در دو گروه مطابق ( شکل 66) پشت مانعی قرار می گیرند .  نفر اول گروه A پس از انجام سه قدم
و جهت از روی مانع بــه نفـر اول گروه B پاس داده و در انتهای گروه B قرار می گیرد . ســپــس  نفر اول گروه B پس از انجام سه قدم و جهش از روی مانع به نفــر دوم گروه A پاس داده و در انتهای گــروه A قـــرار مــی گـیــرد .

حیله زدن یا گول زدن

حیله زدن یا گول زدن حریف ، یکی از کار های تکنیکی به شمار می آید که جهت کسب امتیاز انجام می گیرد. یکی از اصول اساسی برای موفق شدن به نفوذ در خط دفاعی حریف ، حرکات گول زدنی هستند که یک
عنصر مهم در بازی به شمار می روند . حرکات گول زدنی نقش مهمی را بازی می کنند و به وسیله ی
آن ها می توان مدافع را مشغول کرده او را از حرکات اصلی و مسیر نفوذ منحرف ساخت .

طریقه انجام حیله زدن : 1- انجام حرکات ناگهانی بدن به طرف چپ و یا راست . 2- حرکت سریع بدن
در جهت عکس حرکت قبل . 3- انجام حرکتی با نیروی کافی در مسیر کوتاه به طرف دروازه ی تیم مقابل .

تمرینات حرکات گول زدنی

بازیکن مهاجم بعد از گول زدن بدنی بازیکن مدافع را جا گذاشته پس از دریافت توپ که به طرف او فرستاده
می شود ، به دروازه پرتاب می کند . بازیکن مدافع غیرفعال عمل می کند و این امکان وجود دارد که به جای بازیکن مدافع غیر فعال از یک مانع نیز استفاده شود ( شکل 68 ) .

بازیکن صاحب توپ آن را به یک یار پاس می دهد آنگاه یک مدافع را بعد از حرکت گول زدنی جا گذاشته توپ را پس گرفته و به دروازه پرتاب می کند ( شکل 69) .

بازیکن دایره یا خط زن ، توپ را در پشت محوطه دایره دروازه بان دریافت کرده یک قدم به پهلو با آوردن بدن به سمت راست برداشته و نفوذ به طرف راست را نشان می دهد اما با یک چرخش به سمت چپ به آن طرف رفته توپ را به دروازه پرتاب می کند ( شکل 70 ) .

یک بازیکن به فاصله ی 3 متری از مدافع ایستاده ، صاحب توپ می شود . او یک قدم به پهلو با آوردن بدن به روی پای چپ انجام می دهد. بدین ترتیب حرکتی گول زدنی به طرف چپ انجام می دهد ولی به طرف راست ( سمت دست پرتاب کننده ) رفته و توپ را به دروازه پرتاب می کند ( شکل 71 ) .

حرکات گول زدنی پرتاب : هرگاه یک بازیکن قصد پرتاب کردن توپ را به دروازه داشته باشد کلیه بازیکنان مدافع مستقیم تمرکز فکر خود را روی دست پرتاب کننده او می گذارند . بازیکن صاحب توپ قبل از پرتاب به دروازه یک حرکت پرتابی گول زدنی را نشان می دهد . مثلا : یک پرتاب نزدیک به سطح زمین را نشان داده ولیی یک پرتاب پرشی انجام می دهد یا اینکه یک پرتاب در سمت دست پرتاب کننده را نشان داده ولی در سمت عکس پرتاب را انجام می دهد ( شکل 72 ) .

بازیکن محوطه عقب در پشت دایره پرتاب آزاد ایستاده است یک پرتاب به دروازه را نشان می دهد ولی توپ را از حالت پرتابی به بازیکن دایره ( خط زن) پاس می دهد ( شکل 73 ) .

دروازه بان

دروازه بان می تواند با تمامی اعضای بدن خود توپ را دفع کند اما او سعی می کند بیشتر با دست ها و پاهای خود دفاع کند دروازه بان کلیه اعمال خود را از حالت به اصطلاح جاگیری اصلی شروع می کند . ( به شکل های : جاگیری اصلی ، دفاع توپ های بلند ، دفاع توپ های نیمه بلند ، دفاع توپ های کوتاه ، دفاع پرتاب های از زاویه تنگ ، دفاع پرتاب های رو به رو توجه کنید ) .

اساس ایستادن دروازه بان
الف ) وقتی که توپ در قسمت وسط زمین ( نسبت به دروازه ) قرار می گیرد :
1- محل ایستادن دروازه بان 10-5 سانتی متر در  جلو و در وسط خط دروازه می باشد .
2- پاها به اندازه عرض شانه بازو کمی از ناحیه زانو  خمیده می شوند .
3- دست ها از ناحیه آرنج به طرف بالا خم می شوند .
4- کف دست ها برای کنترل و دفع توپ با پنجه های  باز به طرف جلو نگه داشته می شوند .
5- فاصله دست ها از یکدیگر کمب بیشتر از عرض شانه  می باشد.

 وقتی که توپ در گوشه های زمین قرار می گیرد :

1-  محل ایستادن دروازه بان در مجاورت تیر عمودی دروازه می باشد .

2- پاها تقریبا به هم چسبیده و دست مجاور تیر عمودی دروازه برای پوشاندن فضای خالی بالایی دروازه مورد استفاده قرار می گیرد .

3- دست دیگر در این حالت در قسمت پائین بدن ( ناحیه کمر) جهت جلوگیری از نفوذ توپ نگه داشته می شود

طریقه مهار توپ به وسیله دست ها : توپ هایی که به زوایای بالایی دروازه پرتاب می شود ، حتما باید با حرکات سریع دست ها مهار کرد . برای نزدیک شدن و دفع توپ بهتر است که همواره حرکت دست یک گام نیز در حالت معمولی یا جهش به طرف زاویه شوت شده ، برداشته شود .

طریقه مهار توپ به وسیله پاها : در این حالت دروازه بان می بایستی پای نزدیک تر را جهت سد کردن حرکت توپ به طرف زاویه ی شوت شده پرتاب نماید . برای این که فضای بیشتری از زاویه ی پائین دروازه پوشانده شود بهتر است ، دست موافق پا را نیز در امتداد آن قرار داد

تمرینات دروازه بان

در تمرینات و هنگام آموزش مفید است که محوطه حرکتی دروازه بان در جلوی خط دروازه را محدود کرد . این کار را می توان به وسیله ی علامت گذاری خطوط حرکتی به انجام رساند . ( شکل 74 ) .

ده توپ را با سرعت هرچه بیشتر از پشت خط پرتاب 7 متر ، پشت سر هم به قسمت های مختلف دروازه پرتاب می شود دروازه بان باید سریعا به پشت توپ ها رفته و آن ها را به داخل زمین برگرداند ( شکل 75 ) .

توپ ها را به طور متناوب محکم به دروازه پرتاب یا به پشت دروازه می فرستیم .

دروازه بان وظیفه دارد توپ ها را تحت کنترل خود درآورده و آن ها را سریعا به داخل زمین پس فرستد به طوری که با آن توپ بتوان یک حمله را سازماندهی کرد (شکل 76 ) .

دروازه بان از حالت جاگیری روی خط دروازه به جلو و به طرف خط 4 متر می دود توپ از روی سر او پرتاب می شود و او باید سعی کند به عقب دویده و به توپ رسیده و آن را دفع کند به طوری که توپ دوباره به زمین برگردد( شکل 77 ) .

سیستم های مختلف دفاعی

هدف گروهی ، جلوگیری از گل خوردن است ، و این امر احتیاج به یک سیستم مناسب دارد که بازیکنان به وسیله آن در محوطه دفاعی که تقریبا 18 متر عرض و 6 متر طول عمقدارد. با هدف و به صورت هماهنگ عمل کنند . سیستم دفاعی باید تضمین کند که بازیکنان مدافع به صورت بهم پیوسته عمل کرده و هماهنگی لازم را در مقابل مهاجمان داشته باشند و در شرایط مخصوصی به کمک یار خود بروند . به طور مثال اگر بازیکنی به صاحب توپ حمله کند ، یارش به جای او آمده محوطه آزاد شده را پر می سازد .

اساس ایستادن بازیکن دفاعی : برای اینکه بازیکن دفاعی نسبت به حمله کننده و توپ در منطقه دفاع ، عکس العمل سریع و صحیح نشان دهد ، می بایستی حالت گارد هندبال به خود بگیرد . که این حالت به شرح زیر است :

پاها را به اندازه عرض شانه باز و از ناحیه زانو کمی خم باشند .

وزن بدن را به طور مساوی روی دو پا متمرکز نمایند .

دست ها از ناحیه آرنج به طرف بالا خم نموده و در جلوی سینه یا در طرفین بدن نگه دارند .

طریقه برداشتم گام به طرفین و جلو : از آن جا که در سیستم های دفاعی ، حرکت صحیح بازیکن به طرفین و جلو برای پوشش و دفاع از حمله کننده اساس و پایه عملی دفاع را تشکیل می دهد :

الف  در حرکت به طرفین بازیکن دفاعی با حرکت سریع و خیلی کوتاه در حالت پای گارد بدون به هم خوردن فاصله پا ها در وضعیت جدید قرار می گیرد .

ب  برای حرکت به طرف جلو ، بازیکن دفاعی دو پائی سه گام به طرف جلو برداشته و با همان حالت به طرف عقب حرکت می نماید .

طریقه مواظبت از حریف : بازیکن دفاع می بایستی دائما یک دست را نزدیک باسن و دست دیگر را روبروی دست پرتاب حریف و توپ قرار دهد .

اساسی ترین سیستم های دفاعی در هندبال

سیستم دفاعی 1 : 2 : 3 : به بازیکنان امکانات حرکتی زیادی را در عرض و عمق می دهد و در آن می توان هم یادگیری کرد و هم متمرکز فکر را روی توپ گذاشته ، روی آن عمل کرد . در این نوع سیستم چون بازیکنان در عمق های مختلف عمل می کنند ، نیاز زیادی به هماهنگی بین آن هاست ( شکل 99) .

سیستم 1 : 5 : این سیستم به عنوان یک تدبیر در مقابل تیم هایی که دارای بازیکنان محوطه عقب قوی بوده ، در ضمن از قابلیت های خوبی برخوردار هستند و بازی تیم را سازمان دهی می کنند ، تکامل یافته است .

پنج بازیکنی که در پشت خط دایره دروازه بان قرار دارند ، اغلب با تمرکز روی توپ دفاع می کنند ، در حالی که بازیکن به جلو رفته یارگیری کرده و وظایف دفاعی مخصوص را به عهده دارد ( شکل 100) .

سیستم دفاعی 2 : 4 : در این سیستم چهار بازیکن در روی خط دایره دروازه بان و دو بازیکن در جلو عمل می کنند . اما آن ها با داشتن تماس با یکدیگر به عنوان یک دیوار متشکل عمل می کنند( شکل 101) .

سیستم دفاعی 0 : 6 : این سیستم از طرف بازیکنان بلند قد بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد : زیرا به وسیله این سیستم که دیوار دفاعی متشکل نام دارد می توان پرتاب های دور را بلوکه کرده و از پرتاب های نزدیک بهتر جلوگیری کرد . بسیاری از تیم های خوب و صاحب نام در هندبال با این سیستم دفاعی بازی می کنند ( شکل 102 ) .

وظایف بازیکنان در دفاع (0 : 6 ) : 1- خارج شدن از منطقه دفاعی و محافظت و جلوگیری از نفوذ بازیکن حمله مقابل خود ، وقتی که توپ دریافت کرده باشد . دو مدافع گوش از منطقه دفاعی خارج نمیشوند . 2- برگشت به وضعیت اولیه پس از خارج شدن توپ از دست نفرات حمله مقابل . 3- همکاری کردن و هماهنگی با نفرات دیگر در خط دفاعی .

محاسن : 1- به علت فشردگی سد دفاعی ، نفوذ برای نفرات تیم مقابل مشکل است . 2- حرکات و فعالیت های تبم حمله قابل تعقیب و کنترل می باشد . 3- تغییر سیستم دفاعی به سیستم دیگر به سادگی قابل اجراست .

توجه : سیستم های دفاعی (( 2 : 4 )) و (( 1 : 2 : 3 )) به علت ضعف ها و معایب زیاد کمتر مورد استفاده قرار می گیرد .

سیستم های گروهی حمله

با توجه به هدفی که یک تیم دنبال می کند ، یعنی به وسیله اعمال جمعی تا آن جا که ممکن است گل های بیشتری به ثمر برساند ، وطیفه بازیکنان است که با در نطر گرفتن نقاط ضعف و قوت بازیکنان حریف ، تاکتیک های گروهی را پیدا کنند که به وسیله آن ها تیم بازی را به نفع خود در دست بگیرد . به طور مثال آن ها باید راهی پیدا کنند که در هنگام حمله تعداد بیشتری از مدافعان را از کار بیندازد .

مراحل منظم یک حمله : هر حمله یعنی از زمانی که توپ را به دست می آوریم تا وقتی که به دروازه پرتاب می کنیم ، دارای مراحلی است که به وسیله زمین بازی ، به وسیله رفتار بازیکنان حریف ، به وسیله دارا بودن توپ و نیز به وسیله سیستمی که با آن حمله می شود مشخص می شوند .

مرحله اول‌: این مرحله در هنگام ضد حمله مورد استفاده قرار می گیرد و آن زمانی است که بازیکنان مدافع حریف هنوز کاملا جاگیری نکرده اند . هرگاه بازیکنان مهاجمی که ضد حمله را انجام می دهند با یک دیوار دفاعی جاگیری کرده روبرو شدند ، توپ را به عقب پاس می دهند تا بازیکنان عقب حمله به اصطلاح « موج دوم » را به وجود آورند این نوع حمله کردن را ادامه ضد حمله یا ضد حمله توسعه دار نیز می گویند .

مرحله دوم : هنگامی است که ضد حمله را نتوان موفقیت آمیز به پایان رساند و باید حمله جدید را سامان دهی کرد و یا به علت جاگیری مدافعان مجبور به تغییر سیستم حمله ای می شویم .

مرحله سوم : که منتهی به پرتاب موفقیت آمیز به دروازه می شود . اگر موفق نشویم به گل دست یابیم یا توپ بعد از پرتاب به تیر دروازه برخورد کرد و یا بعد از برخورد به بلوک دفاعی دوباره به دست مهاجمان بیفتد باید دوباره سازمان دهی و حمله را به نوعی دیگر انجام داد .

تاکتیک های گروهی حمله : تاکتیک های گروهی حمــــله باید اولا امکانات پرتابی مناسبی را برای بازیکنان محوطه عقب به جـــلو آورندو ثانیا باید آن ها را قادر سازند که به دیوار دفاعی حریف با تــــوپ یابدون توپ نفوذ کنند . یک اصل اساسی در بازی هندبال ایــــن اسـتکه بازیکن مدافع همواره سعی در تماس با بازیکن مهاجـــم را دارد درحالی که بازیکن مهاجم کوشش می کند با مهارت ، خود را آزاد نـــگهدارد .

در شکل (103 ) نشان داده می شود که اگر سیستم دفاعی 0 : 6 باشد بازیکنان مهاجم چگونه باید بین دو مدافع نفوذ کند .تقسیم بندی زمین بازی : زمین بازی به محوطه های حـــرکتــــی مجزایی تقسیم شده است که در آن هایکایک بازیکنان ، گــــروه هـــا و یا کلیه بازیکنان یک تیم امکانات عملی دارند . محوطه های حـــرکتی عبارتنداز محوطه های دور ، خط دوم حمله ، محوطه پرتاب های نزدیک و … ( شکل 104 ) .

موقعیت تاکتیکی بازیکنان

الف  بازیکنان عقب ( گردانندگان ) : نفرات عقب ، ناحیه پشت ساختمان کلیه ی تیم را تشکیل می دهند برای انجام وظایف مختلف در این پست ، احتیاج به نفرات قد بلند و با قدرت می باشد که بتوانند ، با پرتاب های دور در حمله موثر بوده و باعث از هم پاشیدگی دفاع مقابل شوند .

ب  بازیکنان خط : این بازیکنان به لحاظ مسئولیتی که در ناحیه ی خط به عهده دارند می بایستی در انجام مهارت های فردی و تاکتیک های بازی آمادگی کامل داشته باشند . از مهم ترین وظایف آنان ایجاد فضای خالی در سد دفاعی تیم مقابل برای نفوذ نفرات عقب خودی می باشد .

ج – بازیکنان گوش : این بازیکنان می بایستی در نگه داری توپ تسلط کافی را داشته و دارای سرعت
و مهارت قابل ملاحظه ای باشند . آمادگی جسمانی در نفرات گوش برای ثبت گل از زوایای بسته بسیار مهم
و ضروری است .

تغییر پست : تک تک بازیکنان با توجه به سیستم مورد نظر در پست های خود قرار می گیرند . در یک لحظه بازیکنان گوش با سرعت هرچه تمام تر به پست های گوش دیگر می دوند و به کمک یک بازیکن دایره یا خط زن باعث به وجود آمدن نا آرامی در خط دفاعی می شوند . سه بازیکن دیگر که در قسمت عقب هستند و به بازیکنان محوطه عقب معروفند با توپ کاملا سریع بازی می کنند به طوری که مدافعان نتوانند به خوبی خود را جمع آوری کنند. دویدن های بین یکدیگر بازیکنان که به ضربدر زدن هم معروف است باعث از هم پاشیدگی خط دفاعی حریف می شود و پایه و اساس اعمال تهاجمی بعدی است که با توجه به سیستم موردنظر انجام می شوند .

سیستم های تهاجمی مفیدتر

برای آنکه به هدف اصلی تهاجم یعنی موفقیت در پرتاب کردن به دروازه برسیم ، باید سیستم یا چاچوب های منظمی را به کار گیریم . این چارچوب ها باعث می شوند که بازیکنان قادر شوند ، یکدیگر را بهتر درک کرده و وظایف مخصوص به هر پست را به خوبی انجام داده تا با یکدیگر هماهنگ شوند و در مقابل بازیکن مخالف عکس العمل مناسب نشان داده و به گونه ای صحیح عمل کنند . با جاگیری های مختلف در پست های گوناگون برای حمله برنامه ی منظمی به وجود می آید . بازیکنان در زمین طوری تقسیم می شوند که یک نوع جاگیری در عمق زمین به وجود آید و در آن یک خط حمله به نام خط اول ( بازیکنان دایره یا خط زن ) و خط دوم حمله
( بازیکنان عقب ) تشکیل شود . هرگاه یک خط حمله در چارچوبی منظم بازی کرد ، از یک سیستم تهاجمی صحبت می شود .

(سیستم 3 : 3 ) : در این سیستم کلیه ی بازیکنان تیم فضای حرکتی زیادی دارند . این سیستم امکان بازی گروهی بین بازیکنان عقب و دایره ، یک انتقال بازی به گوش و یک جای گیری نامنظم را به بازیکنان داده ، موقعیت های مناسبی برای پرتاب به بازیکنان گوش را می دهد . از این نوع سیستم به راحتی می توان به
سیستم 1 : 5 تغییر فرم داد ( شکل 105 ) .

( سیستم 4 : 2‌) : این سیستم شرایط خوبی برای یک بازی گروهی پرتحرک را به وجود نمی آورد . بازیکنان عقب در این سیستم بیشتر نقش بازیکنان سازنده را به عهده دارند ، که بازیکنان دایره ( خط زن ) را صاحب توپ می کند . از این سیستم می توان به راحتی به سیستم 3 : 3 یا 2 : 4 روی آورد . سیستم تهاجمی 4 : 2 به خصوص برای بازیکنان در مقابل سیستم دفاعی 0 : 6 یا 1 : 2 : 3 مناسب است ( شکل 106 ) .

( سیستم 2 : 4 ) : خصوصیت اصلی این سیستم وجود 4 بازیکن پرتاب کننده قوی است که در محوطه عقب بازی می کند . این بازیکنان قادرند به وسیله ی حرکات سریع و زیاد و نیز تعویض بازی از قسمت عقب ، توپ را به طور موفقیت آمیز به دروازه پرتاب کنند یا این که دو بازیکن گوش را که در این سیستم ، فضای حرکتی زیادی در اختیار دارند در موقعیت پرتابی مناسب قرار دهند . از این سیستم می توان به آسانی به سیستم های 3 : 3 یا 4 : 2 و یا 1: 5 تغییر سیستم داد . سیستم 2 : 4 به خصوص برای بازی در مقابل خط دفاعی که 0 : 6 یا 1 : 2 : 3 عمل می کند و نیز هنگامی که تیم خودی با بازیکنان بیشتری نسبت به بازیکنان مدافع بازی می کند ، مناسب است ( شکل 107 ) .

( سیتم 1 :5 ): این سیستم به وسیله تیم هایی مورد استفاده قرار می گیرد که بازیکنان آن از قدرت پرتاب کنندگی خوبی از راه دور برخوردار هستند . آن ها می توانند با انواع پرتاب های از راه دور به موفقیت
دست یابند . اگر بخواهیم کلیه ی امکانات بازی این سیستم را مورد استفاده قرار دهیم باید بازیکنان بلند قدی
را در اختیار داشته باشیم که قادر باشند در صورت لزوم به عنوان بازیکن خط زن ( دایره ) نیز عمل کنند یا
از گوش ها نیز مانند بازیکنان دایره یا خط زن به دروازه پرتاب کنند . به این ترتیب سیستم 1 :5 در طول بازی مرتبا به سیستم 3 : 3 تبدیل می شود . سیستم 1 : 5 در مقابل سیستم های دفاعی 2 : 4 و 1 : 2 : 3 و نیز 6 : 0 بسیار مناسب است ( شکل 108 ) .

سیستم حمله ای مناسب : اولین فاکتور مهم در انتخاب نوع یک سیستم حمله ای ، ترکیب بازیکنان یک تیم است . به این معنی که تصمیم در مورد انتخاب یک سیستم حمله ای مخصوص بستگی به شرایط بدنی و بازی
تک تک بازیکنان یک تیم دارد . هرگاه تیمی دارای دو بازیکن پرتاب کننده قوی که دارای قدی بزرگتر از حد معمول باشند ، آن ها تعیین کننده سیستم حمله ای آن تیم در عقب هستند . تیم در این موقعیت سعی می کند با پرتاب هایی از راه دور به موفقیت دست یابد . بر خلاف آن وقتی است که بازیکنان دایره ( خط زن ) قوی
داشته باشیم . به غیر از آن ، تصمیم درباره انتخاب نوع سیستم حمله ای به سیستم دفاعی حریف بستگی دارد . به طور مثال برای سیستم دفاعی 2 : 4 سیستم حمله ای 3 :3 یا 2 : 4 مناسب است .

ضد حمله

ضد حمله به معنای اولین عمل یک تیم پس از تصاحب توپ است و با این هدف انجام می شود که هرچه
سریع تر به دروازه حریف پرتاب موفقیت آمیز انجام داد قبل از آن که مدافعان حریف توانسته باشند جاگیری کنند . در انجام ضد حمله ، اگر تعداد بیشتری بازیکن شرکت داشته باشند بهتر است زیرا در این صورت
آن ها با پاس دادن های سریع بین خود می توانند سریع تر محوطه های زمین را پشت سر گذاشته و به
مدافعان حریف فرصت کمتری برای سازمان دهی خط دفاعی را بدهند . از هنگام آغازضد حمله تا پرتاب
به دروازه اغلب کمتر از 10 ثانیه طول می کشد . ضد حمله به طور کلی در دو حالت انجام می گیرد :

ضد حمله ساده : ضد حمله ی ساده توسط یکی از بازیکنان با سرعت عمل و زیرکی ، پس از ربودن توپ
از نفرات تیم مقابل یا دریافت سریع پاس از دروازه بان و یا دیگر بازیکنان خودی انجام می گیرد . بازیکن
می بایستی برای اجرای ضد حمله انفرادی از خط کناری به طرف وسط زمین آمده و پس از دریافت پاس
به طرف دروازه حرکت نموده و شوت نماید .

ضد حمله ی مرکب : در صورتی که ضد حمله ی ساده به دلیل جاگیری تعدادی از نفرات تیم مقابل در
خط دفاعی قابل اجرا نباشد . می بایستی ضد حمله مرکب با افزایش نفرات انجام شود ( از 2 الی 6 نفر )

تمرینات ضد حمله

گروه های مختلف بازیکن در چهار گوشه زمین تقسیم  می شوند . دو بازیکن در عرض زمین با سـرعت زیــاد توپ را بین خود پاس کاری می کنند و توپ را بــه دو بازیکن روبرویی خود داده آنها را روانه انجام
ضد حـمله می کنند ( شکل 92 ) .

ضد حمله از یک دروازه بان شــروع می شـــود . یــــار خودی وقتی می دود که دروازه بان تـمــاس دیـــدی
با او برقرار کرده باشد . در صورتی کـــه یــک دروازه بــان برای گرفتن توپ درون دروازه قرار داده شــده ، بازیــکن وقتی استارت می زند که یــار او تــوپ را از دروازه بــان گرفته باشد ( شکل 93 ) .

بازیکنان محوطه عقب توپ را محــکم بــه دروازه بــان

پرتاب می کنند . دروازه بان توپ را گرفــته و ســریــعا   تحت کنترل خود در می آورد . در هـــمــان لـــحظـه بازیکن گوش ، استارت زده و از دروازه بــان تــوپ را به طور مستقیم دریافت و ضد حمله انجام
می دهد ( شکل 94 ) .

دروازه بان توپ را به یک بازیکن گوش پاس می دهد و این نشانه آنست که بازیکن گوش طرف دیـــگر بــرای انجام ضد حمله استارت بزند. او توپ را از بازیکن گوش اول دریافت کرده . به دروازه پرتاب می کند
( شکل 95 ) .

45

بلاک یا سد کردن سد کردن یک عمل تهاجمی در داخل خط دفــاعی اســـت . بنابراین از سد کردن وقتی صحبت می کنیم که بازیکن مهاجم خیلی نزدیک و یا حتی با تماس بدنی با بازیکن مدافع در جلوی او قرار بگیرد که مسیر دویدن بازیکن خودی و بازیکن مخالف و مستقیم بازیکن سد شده را آزاد می سازد . به طور کلی بلاک یا سد کردن عبارتست از انجام عملی صحیح طبق قوانین بازی که جهت جلوگیری از حرکت آزادانه ی مدافع
و عبور یار خودی به طرف دروازه تیم حریف انجام می گیرد . سد کردن به وسیــله سینه و پشت انجام
می گیرد.( شکل 96 )

تمرینات بلاک

بازیکنان به گروه های سه نفر تقسیم می شوند ( بدون توپ ) بازیکن شماره یک بازیکن دفاع را بلاک می نماید ، در عین حالت بازیکن شماره سه از انجام حرکت گول زدن از منطقه بلاک شده به طرف دروازه حرکت
می نماید ( شکل 97 ) .

در تمرینات بلاک ، نفر بلاک کننده چرخش نموده ، پس از دریافت پاس به طرف دروازه شوت می نماید.
( شکل 98 ) .

ضربدر زدن

ضربدر زدن سیستمی است که بازیکنان مهاجم در مقابل یک سیستم دفاعی کاملا به عقب کشیده شده به کار گرفته می شود . در این روش بازیکنان مهاجم فضاهای حرکتی خود را تعویض می کنند تا بدین وسیله
بازیکنان مدافع را با حرکات سریع خود مشغول ساخته و همه ی آن ها را در میانه خط دفاعی متمرکز سازند .

بازکردن فضا های حرکتی : به وسیله دویدن های ممتد فضاهای حرکتی بزرگتر می شوند .
در مقابل سیستم دفاعی به عقب کشیده ، بازیکن صاحب توپ باید با قدرت ، عمل دورخیز دادن دست را
انجام داده ( می خواهد توپ را به دروازه پرتاب کند ) ، تا بدین ترتیب خود را خطرناک جلوه دهد . این عمل
او باعث می شود ، بازیکن مدافع به بیرون بیاید و در این حالت می توان به خوبی از او عبور کرده و توپ
را به دروازه پرتاب کرد ( شکل 109 ) .

تنگ کردن فضاهای حرکتی در میانه خط دفاعی : حمله کامل در این روش به وسیله سه تا پنج بار ضربدر زدن در جلوی خط پرتاب آزاد سرعت داده می شود و پرتاب به دروازه را از دور مهبا می سازد .
در اینجا مهم است که بازیکنان چپ دست از راست و بازیکنان راست دست از چپ شروع به دویدن کنند
( شکل 110 ) .

تمرینات ضربدر زدن

دو گروه بازیکن پشت خط پرتاب آزاد می ایستد و با استفاده از توپ ضربدر می زنند . وقتی که بر مسیر های دو و توپ تسلط پیدا شد یک توپ دیگر نیز به کار گرفته می شود ( شکل 111) .

تیم مهاجم با سیستم تهاجمی 2 : 4 عمل می کند . آن ها در مقابل یک خط دفاعی که 0 : 6 عمل می کند
ضربدر می زنند در حالی که بازیکنان گوش در ابتدا جای بازیکنان دایره ( خط زن ) را می گیرند ،
بازیکنان محوطه عقب شروع به ضربدر زدن می کنند و بعدا پست هایی را در میانه دایره دروازه بان اشغال
می کنند . سعی می شود که بازیکن سوم ضربدر زننده در موقعیت پرتابی قرار داده شوند ( شکل 112 ) .

بلوک کردن

بازیکن مدافع وظیفه دارد که از گل زدن تیم حریف جلوگیری کند و توپ را تصاحب کند . به این منظور
بازیکنان باید تک تک توپ ها را بلوک کنند . بدین ترتیب که دست ها را در مسیر توپ قرار دهند و از پرتاب
به دروازه جلوگیری کنند ، اگر بازیکن در این حالت توپ را لمس نکرد ، لااقل به دروازه بان کمک زیادی
کرده است تا او مسیر پرواز توپ را بهتر تشخیص دهد . یک امکان دیگر این است که بازیکنان مدافع توپ
را در لحظه ی پرتاب یا در هنگام دریبل کردن به بیرون بزنند .

اگر بازیکن مدافعی حرکات یک بازیکن مهاجم را عینا تکرار کند ، باعث می شود که بازیکن مهاجم نامطمئن
شود و می تواند حتی قبل از آن که موفق به پرتاب شود برای او مزاحمت ایجاد کند . مدافع برای این کار
باید با قسمت داخلی دست عمل کند . برای جاگیری صحیح در مقابل بازیکن مهاجم باید تسلط کامل به
برداشتن قدم های به پهلو ، به جلو ، به عقب و به صورت مایل را داشته باشد ( شکل 113 ) .

دست ها در بلوک : برای بلوک کردن پرتاب ها ، کار دست ها بسیار مهم است که با توجه به فاصله ای
که بازیکن مدافع با پرتاب کننده دارد و به حالتی که مدافع در مقابل پرتاب کننده دارد و نیز به سطح پرتاب انتخاب می شود :

به عنوان یک فرم اساسی در بلوک کردن پرتاب های از راه دور ، استفاده از هر دو دست ضروری است
که در این صورت نگاه بازیکن مدافع باید متوجه توپ باشد ( شکل 114 ) .

هرگاه فاصله کمی با بازیکن صاحب توپ وجود داشته باشد ، کار دست در مقابل دست پرتاب کننده مناسب
است . بدین ترتیب که یک دست روی سر و دست دیگر از بالا به پائین در مقابل دست پرتاب کننده
بازیکن مهاجم قرار می گیرد ( شکل 115 ) .

اگر بازیکن مدافع در روبروی پرتاب کننده قرار داشته باشد ،‌باید حالت نگه داری دست را تغییر داده و
توپ را از پهلو با یک دست دنبال کند ( شکل 116 ) .

چتر

به طور اصولی ضربدر زدن ، ساده ترین نوع تعویض بازی است . زیرا ضربدر زدن نیاز زیادی به
هماهنگی بین بازیکنان ندارد و گذشته از آن سرعت زیادی به وجود می آورد . بازیکنان بعد از ضربدر زدن
خود را به صورت قائم در جلوی بازیکنان مدافع قرار می دهند و بدین ترتیب از بیرون آمدن آن ها از
خط دفاعی جلوگیری می کنند .

این نوع نگه داشتن بازیکنان مدافع را اصطلاحا چتر زدن می گویند ، که در آن بازیکن مهاجم فضای
حرکتی بازیکن مدافع را بسته و از حرکت جلوی او برای دفاع کردن جلوگیری می کند . بدین ترتیب بازیکن چتر زننده برای یار خودی که صاحب توپ است امکان پرتاب از راه دور را به وجود می آورد . بازیکن
صاحب توپ می تواند با این روش بدون مزاحمت با یک پرتاب پرشی از روی چتر بازیکن خودی و بازیکن
مدافع توپ را به دروازه پرتاب کند .

چتر زدن در حین بازی : توپ نزد بازیکن گوش چپ است ، که یک پرتاب به دروازه را نشان می دهد ،
بعد از یک علامت ، بازیکن محوطه عقب میانی ، برای چتر زدن به طور مایل می دود . بازیکن محوطه ی
عقب چپ توپ را از بازیکن گوشه چپ گرفته و می تواند از روی بازیکن مدافع و بازیکن خودی توپ را
به دروازه پرتاب کند . نکته مهم این است که توپ را وقتی به بازیکن محوطه عقب پپاس می دهیم که چتر
زده شده باشد تا بتوان از بیرون آمدن مدافع جلوگیری کرد ( شکل 116 ) .

چتر زدن در هنگام پرتاب آزاد : بازیکنان مهاجم یک دیوار پرتاب آزاد در پشت بغل چپ به وجود
می آوردند . بعد از دادن توپ به عقب بازیکنان یک چتر در جلوی بلوک دفاعی به وجود می آورند تا بدین
وسیله بازیکن صاحب توپ موفق به پرتاب شود ( شکل 117 ) .

تمرینات چتر زدن

بازیکن صاحب توپ آن را به سوی بازیکن مدافع دریبل کرده یک پرتاب به دروازه نشان می دهد ولی توپ را
به عقب پاس داده و برای یارش یک چتر به وجد می آورد ( شکل 118 ) .

دو گروه بازیکن عمل ضربدر زدن را انجام می دهند . در حالی که اولین بازیکنان چتر به وجود می آورند .
نفر سوم توپ را پرتاب میکند . باید توجه داشت که ضربدر زدن را تا آنجاکه ممکن است سریع به سوی
نقطه پرتاب 7 متر انجام داد تا بتوان یک حرکت نفوذی به سوی دروازه را نیز انجام داد ( شکل 119 ) .

زدن توپ

هرگاه بازیکنی بخواهد توپ را در مسیر طولانی هدایت کند ، آن گونه که در هنگام انجام دادن یک حمله
انفرادی بازیکن پیش می آید ، بازیکن مدافع باید سعی کند او را همراهی کرده ، در یک لحظه ی مناسب
توپ را از او جدا کند . به عبارت دیگر توپ او را به بیرون بزند. این عمل وقتی ممکن است که بازیکن
هدایت کننده (مهاجم) تماسی با توپ نداشته باشد .

یا نظیر آن موقعیتی که بازیکن مهاجم توپ را در جا دریبل می کند و برای یک لحظه کوتاه تماسی با
توپ ندارد . موقعیت سومی که در آن توپ را میتوان به بیرون زد وقتی است که بازیکن برای پرتاب کردن
عمل دورخیز دست را انجام می دهد . یعنی در هنگام شروع پرتاب یا پاس دادن .

روش زدن توپ : برای زدن توپ در هنگام دریبل کردن ، بازیکن مدافع سمت مخالف دست پرتاب کننده را
آزاد نگاه می دارد تا در طرف دست پرتاب کننده بتواند مزاحمت ایجاد کند . در اینجا یک لحظه مناسب
وقتی است که بازیکن صاحب توپ مجبور است به خاطر مقررات و قدم برداشتن آن را دریبل کرده ،
نمی تواند تغییر مسیر دهد .

بازیکن مدافع باید سعی کند توپ را با دست داخلی خود از پهلو به بیرون بزند . اگر به بیرون زدن توپ
در هنگام پرتاب انجام شد ، باید دست داخلی را در هنگام دور خیز دادن در جلوی توپ قرار داد .
حسن این کار این است که با انجام این عمل بازیکن مدافع تماس بدنی با بازیکن مهاجم را حفظ کرده .

گروه های عضلانی درگیر در هندبال

عضلات کمر : این عضلات با همکاری عضلات پشت ، عضلات راست و مایل شکم عمل می کنند .
قدرت عضلات کمر شرط اصلی برای انجام پرتاب هایی است که با خم کردن کمر انجام می گیرد .

عضلات شانه : این عضلات با همکاری عضلات سینه ای بزرگ و دلتوئید عمل می کند . به وسیله ی
عمل این عضلات است که مخصوصا عمل دور خیز دادن دست ها و پرتاب کردن صورت می گیرد .

عضلات آرنج : این عضلات با همکاری عضلات راست کننده و خم کننده دست ها عمل می کنند .
آن ها از چرخش بیش از حد مفصل آرنج جلوگیری کرده و باعث گردش آرنج می شوند .

عضلات مچ و دست : این عضلات با همکاری عضلات ساعد ، به خصوص عضلات راست و
خم کننده دست و عضلات راست و خم کننده انگشت ها عمل می کنند . عملکرد عضلات مچ دست به
خصوص در هنگام دریافت توپ و در هنگام پرتاب مچ دست ، بسیار مهم هستند .

عضلات تهیگاه : این عضلات با همکاری عضلات بزرگ و متوسط باسن و نیز عضله کمر عمل می کنند .
آن ها عمل راست و کشیده کردن پارا به خصوص در هنگام تکیه دادن آن ونیز در هنگام پرش، مطلوب کرده . در هنگام پرتاب پرشی به پهلو تاثیر مثبتی در عمل خم کردن کمر روی پای تکیه گاه دارد .

عضلات ران : این عضلات با همکاری عضلات باسن باعث می شوند که بتوانیم پاهارا کشیده به طرف
جلو یا عقب تاب دهیم و یا آن ها را به طرف داخل یا خارج بچرخانیم .

عضلات ساق پا : کار گروهی عضلات دو قلو و خم کننده انگشتان پا باعث عملکرد صحیح در هنگام
انجام حرکات پرشی می شوند

برچسب ها

شیدا عزیزی

شیدا عزیزی 33 ساله ، دکترای زبان انگلیسی، علاقمند به ورزش ، نقاشی و فیلم نامه نویسی. سعی دارم که متفاوت ترین مطالب را برای شما در بتویاد بنویسم. امیدوارم از مطالبی که برای شما فراهم میکنم راضی باشید.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: کپی کردن مطالب از سایت بتویاد ممنوع میباشد

Adblock رو غیر فعال کنید

بخشی از درآمد سایت با تبلیغات تامین می شود لطفا با غیر فعال کردن ad blocker از ما حمایت کنید